Reactie op een artikel in de Volkskrant over de film Life Animated

In de Volkskrant van 3 april lazen wij een artikel over Ebel, die autisme heeft en wiens moeder zag dat hij de wereld beter kon gaan begrijpen via Disney films. Net als Owen uit Life Animated.

Regressief autisme is een van de vele vormen waarin autisme zich kan laten zien. Het verhaal van Owen en ook de beschrijving van Ebels moeder Willemien maakt duidelijk dat ontwikkeling altijd mogelijk is. Voorwaarde voor ontwikkeling is wel dat je je echt verdiept in de ander. Verdiept in de andere manier van ontwikkelen, van een andere manier van informatieverwerking. Autisme is soms heel verborgen en onzichtbaar en in andere situaties voor iedereen heel duidelijk. Wij zien autisme als een andere tempo en volgorde van ontwikkelen en het is pijnlijk om te lezen dat het in de media vaak als stoornis, ziekte en defect wordt beschreven. Hoewel het behoorlijk lastig kan zijn om met je eigen of andermans autisme om te leren gaan is verwondering en je in elkaar verplaatsen en vertrouwen hebben in ontwikkelmogelijkheden de enige weg vooruit.

De schrijver Bart Jungmann geeft aan dat hij de scenes uit Life Animated ‘voorgekookt’ vond. Is dat niet wat respectloos als je je realiseert dat de hoofdrolspeler Owen, een jonge man met autisme, de kijker eerlijk en open in zijn wereld toelaat. Natuurlijk wist hij dat hij gefilmd werd, maar hij probeert steeds oprecht te reageren ook al praat hij over ervaringen die hem zeer kwetsbaar maken tegen over de kijken. Hoe snel zouden wij een filmcrew in ons eigen leven toelaten in een periode van extreme stress? Hoe open zou jij zijn over je eigen frustraties, over hoe je opgesloten zit in je eigen wereld?

Zijn eigen ouders laten zien dat ze in hun zoon geloven. Zijn broer Walter was eerlijk over hoe verantwoordelijk hij zich voelt voor zijn jongere broer, zeker als het gaat over de toekomst. Als je het boek leest dan krijg je een nog beter idee wat Cornelia, Ron, Walter en Owen hebben meegemaakt samen en dan realiseer je je dat dat niet te vatten is in één film. Iedereen die het film mooi vind zou het boek moeten lezen om een rijker beeld van Owen’s reis te krijgen.

Het verhaal van Willemien en Abel maakt de enorme impact duidelijk, die het heeft op een familie als professionals en instanties niet luisteren naar de vermoedens van ouders of niet met belangstelling kijken naar het kind met zijn eigen gedachtes en voorkeuren.

Voor Owen was het eerste woord dat toegang gaf tot zijn wereld ‘juicervose’ en voor Ebel ‘sosiens’. Wat als Willemien wel mensen mee had gekregen met haar verhaal? Als met een open houding was geluisterd, zonder aannames en met de bereidheid om in de wereld van Ebel te stappen?

Wij weten uit vele verhalen, praktijksituaties en samenwerking met mensen met autisme dat de enige manier om mensen echt te helpen ontwikkelen is door aan te sluiten bij waar ze zijn in hun vertraagde sociaal-emotionele ontwikkeling en dan te kijken hoe je respectvol en voorzichtig kan helpen om (kleine) stappen vooruit te maken. Zonder hun cognitieve versnelling te negeren. Want die is er ook. Asperger zei er zijn twee kanten van een munt. We moeten niet slechts naar een kant kijken anders zien we de mens voor ons niet. Het vraagt om te kijken naar de mens als geheel in zijn eigen ontwikkelperspectief.

Om ruimte en hoop te geven aan mensen zoals Ebel en Willemien pleit de beweging Vanuit autisme bekeken (www.vanuitautismebekeken.nl) voor een maatschappelijk beeld van autisme waarin we spreken van een andere ontwikkeling en kwetsbaarheid, naast de kracht en bijzondere capaciteiten die mensen met autisme ook hebben. Ieder mens tot zijn recht laten komen begint met nieuwsgierig te zijn naar de ander.

Monique Post en Carien van Hooff

Deel dit artikel

 Bezorgd over uw privacy?

De Coalitie Vanuit autisme bekeken maakt mensen en initiatieven zichtbaar die bijdragen aan een inclusieve(re) maatschappij.

Doe mee  >