Hoe gaan we levensloopbegeleiding realiseren?

Levensloopbegeleiding is van levensbelang. Letterlijk. Het gaat om het verschil tussen meedoen en aan de kant staan. Vanuit autisme bekeken realiseert een pilot met een vernieuwende vorm van levensloopbegeleiding voor mensen met autisme, waarbij steeds de leefwereld van de persoon met autisme centraal staat.

Er zijn 190 duizend mensen met de diagnose autisme in Nederland. Een fors deel van hen is enorm geholpen met levensloopbegeleiding: beschikbare begeleiding op alle levensterreinen die zo nodig acuut beschikbaar is en in rustigere perioden afgeschaald kan worden tot een waakvlamcontact.

Neerwaartse spiraal voorkomen

Onjuiste begeleiding kan leiden tot een neerwaartse spiraal: van gewone school naar speciaal onderwijs, en van speciaal onderwijs naar thuiszitter. Of van baan naar een uitkering. Een neerwaartse spiraal werkt beschadigend. Bij elke beschadiging wordt de weg terug moeilijker. De maatschappelijke kosten lopen op. Het persoonlijk leed is enorm. Te veel mensen eindigen op de bank, raken depressief, krijgen te maken met gedwongen opname of in ergste geval suïcidaliteit.

Meestal ontstaat de hulpvraag in periodes van ingrijpende sociale transities: verhuizing, verliefdheid, verlies van naasten, werkstress. Maar begeleiding kan ook een leven lang noodzakelijk zijn.

De leefwereld centraal in een gespecialiseerde regiefunctie

De levensloopbegeleider is een vertrouwde coach voor alle levensgebieden: zorg, onderwijs, werk, privé. Hij voorkomt escalatie, helpt je reflecteren op jezelf en je omgeving. Daarnaast is hij omgevingsgericht. Hij zorgt dat er ruimte wordt gemaakt voor jou in een maatschappij die niet is ingericht om mensen met autisme ruimte te geven. De levensloopbegeleider creëert omstandigheden waarin je kunt functioneren, groeien, meedoen en je eigenwaarde veiligstellen. 

Denken vanuit de leefwereld

De leefwereld van de persoon met autisme is het uitgangspunt. Hij of zij formuleert de hulpvraag. Systeemregels zijn niet leidend: als het klikt met je pianoleraar, is dat jouw coach. De werkwijze moet los komen van complexe protocollen waarin de mens verloren raakt. Geen aanbodgerichte zorg meer maar begeleiding op maat op momenten dat het er om gaat.

Programma Volwaardig leven

De pilot gespecialiseerde levensloopbegeleiding is onderdeel van het programma Volwaardig leven van het ministerie van VWS.